Xe hợp đồng: những lỗi hay mắc và mức phạt mới
Xe chạy hợp đồng là mảng chính của HTX Đại Việt. 26 năm làm nghề, tôi thấy phần lớn các lần bị phạt không phải do anh em cố ý, mà do không nắm rõ xe hợp đồng được làm gì, không được làm gì.
Căn cứ là Điều 7, Điều 17, Điều 18 Nghị định 158/2024/NĐ-CP về hoạt động vận tải đường bộ.
Hợp đồng phải có gì
Hợp đồng vận tải (giấy hoặc điện tử) phải ký trước khi chạy, và có tối thiểu:
- Thông tin đơn vị vận tải: tên, địa chỉ, điện thoại, mã số thuế, người ký.
- Thông tin người thuê: tên, số định danh, địa chỉ, điện thoại.
- Thông tin chuyến: giờ đi, giờ về, điểm đầu, điểm cuối, các điểm đón trả, cự ly, số khách.
- Giá trị hợp đồng, cách thanh toán.
- Trách nhiệm các bên, nghĩa vụ thuế, số điện thoại nhận phản ánh, cam kết đền bù.
Xe từ 08 chỗ trở lên phải cho thuê cả chuyến, kể cả lái xe. Hợp đồng kèm danh sách khách phải lưu ít nhất 03 năm.
Những điều xe hợp đồng không được làm
- Không bán vé, không thu tiền từng khách, không nhận đặt chỗ từng khách.
- Không chạy lịch cố định cho nhiều người thuê, kiểu như xe tuyến.
- Không đón trả khách tại văn phòng, chi nhánh, điểm cố định hay dọc đường phố.
- Chỉ đón trả đúng địa điểm, đúng danh sách khách ghi trong hợp đồng.
Lái xe phải mang hợp đồng giấy và danh sách khách có đóng dấu, hoặc mở được hợp đồng điện tử trên thiết bị. Chở đám cưới, đám tang thì không bắt buộc danh sách.
Riêng xe đưa đón công nhân, học sinh: ký hợp đồng văn bản với công ty hay trường, đón trả đúng điểm, chở đúng người, và không phải áp dụng quy định gom khách ngoài danh sách. Đây là trường hợp của đoàn xe Pouyuen mà HTX đã đi cùng gần 20 năm.
Mức phạt từ 15/8/2026
Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, đã được sửa bởi Nghị định 238/2026:
- Không có, không mang hợp đồng, danh sách khách; chở người ngoài danh sách; đón trả tại văn phòng, điểm cố định: lái xe phạt 1 đến 2 triệu, trừ 2 điểm. Đơn vị phạt 10 đến 12 triệu, tước phù hiệu 1 đến 3 tháng.
- Hợp đồng điện tử mà không có thiết bị xem, hoặc tự ý sửa thông tin: lái xe 1 đến 2 triệu, trừ 2 điểm. Đơn vị 10 đến 12 triệu.
- Bán vé, thu tiền từng khách, chạy lịch cố định: đơn vị phạt 20 đến 24 triệu.
- Xe không đăng ký kinh doanh mà chở người thu tiền: lái xe phạt 12 đến 14 triệu, trừ 6 điểm.
Nặng nhất là lỗi đón trả khách tại văn phòng, điểm cố định với xe từ 08 chỗ: ngoài tiền phạt, đơn vị có thể bị thu hồi giấy phép kinh doanh. Một xe sai, cả HTX chịu.
Hợp đồng điện tử và mốc 2028
Phần mềm hợp đồng điện tử phải hiện tên hoặc logo, số điện thoại khẩn cấp của đơn vị, đủ nội dung tối thiểu ở trên, gửi hợp đồng và hóa đơn điện tử tới người thuê và cơ quan Thuế, lưu dữ liệu ít nhất 03 năm.
Từ 01/01/2028, đơn vị phải gửi dữ liệu hợp đồng cho Cục Cảnh sát giao thông trước mỗi chuyến. Vì vậy HTX Đại Việt đang chuyển dần từ hợp đồng giấy sang hợp đồng điện tử cho từng chuyến, để tới lúc đó anh em không bị động.
Bài viết tóm theo văn bản pháp luật hiện hành tại thời điểm viết. Luật vận tải sửa đổi thường xuyên, anh chị nên hỏi lại HTX hoặc đối chiếu văn bản mới nhất.